Jak żyć, gotować i radzić sobie samemu — sposobami, które działały, zanim były rachunki

Jak to naprawdę wygląda

Ludzie piszą do mnie i pytają o to samo. Rachunki za prąd i gaz rosną z roku na rok. Piec stoi, ale nikt już nie pamięta, jak go prawidłowo palić. Spiżarnia jest, tylko pusta, bo wygodniej iść do sklepu. A zimą, kiedy drogę pod Giewontem zasypie, sklep jest daleko.

Nie chodzi o to, żeby wracać do czasów, których już nie ma. Chodzi o to, żeby nie być bezradnym, kiedy prąd padnie albo kiedy cena drewna i prądu znowu skoczy.

Widzę też rzeczy, które ludzie robią źle, i nikt im tego nie powie. Palą mokrym drewnem i dziwią się, że piec nie grzeje, a komin smołuje. Uszczelniają okna folią od środka i potem mają grzyb na futrynie. Kupują drogie gadżety, a nie sprawdzają, czy drzwi w ogóle domykają.

Ta książka nie nauczy cię hodować zwierząt — tego nie robię. Nie mam krowy i nie będę udawał, że mam. Ale wszystko, czego się nauczyłem o cieple, jedzeniu i naprawach przez czterdzieści lat, jest w środku. To, co działa w chacie bez prądu pod Giewontem. Część z tego przyda się też w bloku. Część — tylko tam, gdzie jest piec. Piszę wprost, które jest które.

O mnie

B.C.

Nazywam się Bronisław Chowaniec. Mam siedemdziesiąt cztery lata. Mieszkam sam, w drewnianej chacie pod Giewontem. Prądu z sieci nie mam. Żona odeszła parę lat temu. Zostałem z piecem, z lasem i z tym, czego nauczył mnie dziadek.

Dziadek Walenty był zdunem. To on wsadził mi kielnię do ręki, kiedy byłem jeszcze chłopakiem. Potem ponad czterdzieści lat stawiałem piece na Podhalu — w chałupach, w nowszych domach, czasem w miejscach, gdzie inni już nie chcieli wchodzić.

Zimę stulecia, tę z siedemdziesiątego ósmego na siedemdziesiąty dziewiąty, pamiętam jako młody rzemieślnik. Wtedy człowiek albo umiał sobie radzić z ciepłem, albo było mu zimno. Nikt nie dzwonił po serwis. To, co wtedy działało, działa i dziś. Tylko mniej ludzi o tym pamięta.

Co jest w środku

Poniżej widać próbki stron — tak, jak otworzą się na telefonie albo na papierze, jeśli wydrukujesz. Litera jest duża celowo.

• 

  Rozdział 1

  Dom i ciepło

  Ciepło nie zaczyna się od pieca. Zaczyna się od tego, czy dom w ogóle trzyma powietrze. Zanim dołożysz drewna, sprawdź futryny…

  Dotknij, żeby powiększyć
• 

  Rozdział 2

  Piec i drewno

  Mokre drewno nie grzeje. Suszy się w piecu, zamiast palić, i zostawia smołę w kominie. Wilgotność poznasz po wadze i po korze…

  Dotknij, żeby powiększyć
• 

  Rozdział 4

  Piwnica i spiżarnia

  Spiżarnia nie musi być duża. Ma być chłodna, ciemna i sucha. Słoik, który sfermentuje, uczy szybciej niż poradnik…

  Dotknij, żeby powiększyć
• 

  Rozdział 7

  Zimowa kuchnia

  Zimą gotuje się to, co długo stoi i nie wymaga lodówki. Kapusta, groch, kasza, tłuszcz. Jeden garnek, jeden ogień…

  Dotknij, żeby powiększyć

Spis rozdziałów

1. Dom i ciepło
2. Piec i drewno
3. Okna i drzwi
4. Piwnica i spiżarnia
5. Światło i woda bez prądu
6. Bezpieczeństwo
7. Zimowa kuchnia
8. Naprawy
9. Popiół i „nic się nie wyrzuca”
10. Kalendarz roku

Co piszą ci, którzy już czytali

Kupiłam dla męża, bo od kiedy przeszedł na emeryturę, siedzi przy piecu i narzeka, że drewno źle się pali. Przeczytał rozdział o wilgotności i przestał narzekać. Przynajmniej na ten temat.

Mieszkam w bloku na trzecim. Nie mam pieca. Brałem tę książkę głównie od spiżarni i od tego, co robić, jak prąd padnie. Rozdział o piecu przeskoczyłem. Reszta była w sam raz.

Pisał jak sąsiad, nie jak z telewizji. Strona o uszczelnianiu okien — to ja robiłem odwrotnie przez dwadzieścia lat.

Córka mi to kupiła na telefon. Najpierw się złościłem, że znowu jakiś internet. Potem wydrukowała mi rozdział o zimowej kuchni. Gotuję z tego od tygodnia.

Pytania, które dostaję najczęściej